Son Paylaşım

Marketinq fəaliyyətləri üçün 13 Marketinq KPI

Gördüyümüz işlərin performansını ölçmək, bu performansı hər dəfəsində daha da yaxşılaşdırmaq üçün, komandanın işlərinə nəzarət edə bilmək üçün, onları daha da faydalı işlərə yönəltmək üçün çox önəmli bir mexanizm gərəklidir. Çünki əgər performansı ölçmürüksə və əgər keçən aylardakı performansımızın nələr olduğunu bilmiriksə, növbəti aylardakı performansımızın uğurlu olub olmadığını nə ilə müqayisə edərək bilə bilərik? 
Bunun üçün də hər ay gördüyümüz işlərin performansını ölçmək məcburiyyətindəyik. İşlərimizi ölçə bilməyimiz üçün bizə hər iş başına KPI-ların  qoyulması şərtdir. 
Nədir KPI? “Key Performance Indicator” söz birləşməsinin baş hərflərindən istifadə olunmuşdur və bizim dilimizə “Əsas performans göstəricisi” olaraq keçməkdədir.



Məni narahat edən əsas məsələ isə Azərbaycanda 95 % şirkətin Marketinq departamentində heç bir KPI-ın olmamasıdır. Hətta qlobal brendləri Azərbaycana gətirən distribütor şirkətlərin əksəriyyətində də bu sistem yoxdur. Səbəbini bilmirəm. Aydınlaşdırmaq lazımdır.. Halbuki, marketinq departamentinin demək olarkı 90 % fəaliyyəti indiki dönəmdə ölçülə bilinəndir. O zaman şirkətdə marketinqin effektivliyini artırmaq üçün KPI sisteminin qoyulması zəruri deyilmi?
Bu yazıda həm bir neçə şirkətin nümayəndəsi ilə apardığım danışıqlara əsasən, həm öz iş həyatımda qarşılaşdıqlarıma əsasən və eyni zamanda qlobal mənbələrə dayanaraq Marketinqdə istifadə oluna bilinəcək KPI ölçümlərini bir məqalə başlığı altında toparlayacağam. Qarşılaşdığım 10-larla mənbədə bu KPI-lar fərqli fərqli qarşıma çıxdı. Lakin aşağıda qeyd edəcəyim KPI-lar isə əsas ələ alına bilinənlərdir. Siz bunlardan hər hansınısa çıxarda bilər və yaxud üzərinə başqa KPI ölçümləri gələ bilərsiniz.
Satış
Şirkətlərdə satışlar bir başa şirkətin satış menecerlərinin xeyrinə yazılır. Lakin araşdıran, ümumiyyətlə soruşan yoxdur ki, bu müştəriləri bu məhsulu almağa təşviq edən kimdir. Necə olur ki, bir müştəri marketə daxil olur və mən elə bu məhsulu almalıyam deyir və yaxud evində bir məhsul çatmadıqda ağlına gələn marka elə sizin çalışdığınız məhsul olur. Deməli satışda marketinq departamentinin də rolu var.

İmic
Düzdür markanın imicini hər ay ölçmək mümkün olmasa da ildə 1 dəfə ölçmək mümkündür. Lakin bunu etmək üçün xüsusi bir araşdırmaya gərək vardır. Araşdırmada əsas açar sual: Nə qədər şəxs sizin məhsulunuzu almağa könüllüdür?

Tanınırlıq
Məhsulunuzun tanınırlığını ölçmək də sizin marketinq üçün bir KPI faktorudur. Lakin bu KPI ölçümünü də hər ay etmək fiziki olaraq mümkünsüzdür və faydasızdır. İldə bir dəfə araşdırma ilə edilə bilinər. Buradakı əsas açar sual: Nə qədər şəxs sizin məhsulu tanıyır?

ROI (Return of Investment) İnvestisiyanın geri dönüşü
Ay ərzində xərclədiyiniz büdcə və onun qarşılığında nə qədər qazandınız. Misal üçün 10.000 büdcə istifadə etdiniz 18.000 qazandınız. Buradakı ROI 1,8-dir və yaxud faiz ilə desək 180 %-dir.

Rəqəmsal marketinq fəaliyyətləri
Günümüzdə çox şirkətlərin əsas marketinq fəaliyyətləri elə bu sferada baş verir. Rəqəmsal marketinq fəaliyyətləri daxilində siz aşağıdakı fəaliyyətlərə KPI-lar qoya bilərsiniz.

  1. Saytın trafiki,
  2. Saytdan sifariş,
  3. Sosial media üzərindən reach və conversion
  4. Google-da search,
  5. Landing page nəticələri,
  6. Bloga daxil olma,
  7. Gələn sualların cavablandırılması və s.


Müştəri məmnuniyyəti indeksi
Bu, marketinq departamneti üçün və şirkət üçün ən önəmli faktorlardan biridir. Buna görə də bu faktor üçün mütləq formada KPI qoyulmalıdır. Əgər bu ay sizin şirkətin məhsulundan 5000 nəfər istifadə edibsə və onlardan 10 nəfər narazı qalıbsa bu o deməkdirki, 0.002 faizlik məmnuniyyətsizlik durumu var. Növbəti dəfələrdə bunu aşağı salmaq üçün ciddi addımlar atmalısınız.

Conversion Rate – Geri dönüş dərəcəsi
Düşünün sizin məhsulunuzla 600 nəəfr maraqlanıb. Bunlardan nə qədəri sizin məhsulunuzu alıb? Əgər buradakı nəticə 65-dirsə. O zaman sizin göstəriciniz. 0,103 faizdir. Əgər sizdə bu iş üçün bir KPI olarsa siz davamlı olaraq geri dönüş dərəcəsini ölçə bilər və geri dönüş faizini qaldırmağa çalışarsınız.

Araşdırma, analizlər və hesabatlar
İşin bu hissəsi olmazsa olmazdır. Rəhbərlik bu işlərə görə marketinq menecerlərinə KPI qoymalıdır ki, marketinq meneceri hər ay rəqib, müştəri, bazar araşdırma, analiz və hesabatlarını rəhbərliyə təqdim etmək üçün məsuliyyət daşısın.

Yeni müştəri əldə etmə dəyəri
Marketinq menecerinin vəzifəsi bu dəyəri maksimum aşağı salmaqdır. Yəni siz əgər 2000 xərcləyərək 10 yeni müştəri əldə edirsinizsə bir müştərinin qazanılma dəyəri 200 AZN-dir demək. Bu dəyəri aşağı salmaq üçün KPI qoyulmalıdır.

BTL tədbirlər (kampaniyalar)
Rəhbərlik marketinq departamentindən hər 2 ayda 1 dəfə BTL tədbirin (kampaniyalar) keçirilməsini tələb edə bilər. Bunun üçün də markeitnq departamentinin qarşısına KPI qoya bilər.

CRM (Customer Relationship Management) – Müştəri məmnuniyyətinin idarəedilməsi
CRM, günümüzdəki marketinqin olmazsa olmazıdır. Lakin demək olar kı, Azərbaycanda kiçik və orta şirkətlərdə və hətta az da olsa böyük şirkətlərdə CRM sistemi, Marketinqin CRM qolu yoxdur. CRM vasitəsi ilə aşağıdakı fəaliyyətlərə KPI qoymaq mümkündür.

  1. Müştəri məlumatlarının toplanılması,
  2. Şikayətlərin aradan qaldırılması,
  3. Sorğuların keçirilməsi,
  4. Varsa əgər kart verilməsi və s.


Departmanetdə çalışanların şəxsi inkişafı
Rəhbərlik tərəfindən marketinq departamentində olanlara xüsusi tasklar verilə bilinər. Hansısa proqramı öyrənmək, kitab oxumaq, idmanla məşğul olmaq, yeni dil bilikləri və s. Bu fəaliyyələrin toplamına görə bir KPI qoyula bilinər.

Şirkət daxilində intizam
Marketinqdə çalşanların şirkət daxilində intizamları, digər departamentlərlə münasibətləri, taskların düzgün icrası, vaxtında işə gəlməkləri və s. üçün ümumi bir KPI qoyula bilinər.

Bu KPI-lar önəmliliyinə görə qruplaşdırıla və proqramlaşdırıla bilinər. Ayın sonunda excel-də və yaxud hansısa bir programda sadecə rəqəmləri daxil etməklə marketinq departamenti üçün yekun nəticəni əldə etmək mümkün ola bilinər.

Siz də şərhlər bölməsində Marketinqdə daha hansı fəaliyyətlərə KPI qoymaq olar təklifini verə bilərsiniz.

İşlərinizdə uğurlar arzulayıram sizlərə.

İstifadə olunan mənbələrin linkləri:

About Cavid Abasov

Cavid Abasov
Cavid Abasov Bakalavr olaraq Azerbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Türk Dünyasının İşlətmələr Fakültəsinin Biznesin İdarəsi ixtisasını bitirmişdir. Magistr təhsilini Türkiyənin Kocaəli şəhərində Kocaəli Universitetində İstehsalın İdarəsi və Marketinq ixtisasında davam etdirməkdədir. Çalışdığı şirkətlər: Əmlak.az - Marketing manager, BHB - Marketing and sales manager, Biznesmen.az - Partner and Project Manager, Auto Azerbaijan - Marketing manager.
Məsləhət Görülən Yazılar × +
Blogger
Disqus
Rəy bildirmək üçün seçin!

Hiç yorum yok